Dlaczego bank centralny nie udziela gotówek?
Taki duży bank, państwowy, centralny. Dlaczego nie zajmuje się udzielaniem gotówek? Odpowiedź zabrzmi banalnie, ala nie ma innego wyjścia. NBP po prostu ma ważniejsze sprawy na głowie…
Pamiętam jak jeszcze o finansach wiedziałem tyle co dzisiaj o medycynie, pojęcie banku centralnego robiło na mnie duże wrażenie. Musiał to być duży gmach, w stolicy – a jakże! A w środku same mądre głowy, wszystkowiedzące. No i w takim banku powinno się udać zrobić wszystko. Choćby wziąć kredyt gotówkowy. Tymczasem rzeczywistość jest inna. Parafrazując reklamę jednej z instytucji – banki od wszystkiego są do niczego, a bank centralny jest od spraw centralnych a nie kredycików….
Bank Centralny działa w oparciu o ustawę o Narodowym Banku Polskim. Tam właśnie jest zapisane wszystko to, co koledzy z NBP mogą i mają robić. W uproszczeniu sprowadza się to wszystko do kwestii związanych z regulacją i w pewnym sensie zarządzaniem całym system bankowym w Polsce, jego bezpieczeństwem, płynnością, konkurencyjnością. Oczywiście NBP nie jest jedynym graczem na tym polu. Głównym zdaje się jest KNF, ale rola NBP jest nie do przecenienia.
Tak czy owak w NBP bardziej mówi się o emisji pieniądza, zarządzaniu wysokością stóp procentowych (do tego służy ramię banku – Rada Polityki Pieniężnej), udzielaniu kredytów bankom, zbieraniu od nich nadwyżek płynnościowych a nie o obsłudze klienta indywidualnego. Do tego służą banki uniwersalne, komercyjne. To one zbierają pieniądze z lokat i rachunków bankowych i potem przemieniają je w kredyty – gotówkowe, hipoteczne, samochodowe. I tak to się kręci. NBP patrzy z góry a banki komercyjne działają jeden poziom niżej.